7. sınıf · 3. ünite

Dolaşım Sisteminin Sağlığı

Düzenli sporun, uyku düzeninin, dengeli beslenmenin ve ekran süresinin kalp ve damar sağlığına etkisini incele ve güvenilir bilgi toplamayı öğren.

FB.7.3.520 dakika6 mini soru
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Sabah dinlenmiş uyandığında kendini daha enerjik hissedebilirsin. Hızlı yürüdüğünde ya da bahçede oyun oynadığında kalbinin daha hızlı attığını fark edebilirsin. Peki uyku, hareket ve beslenme alışkanlıklarının kalp ve damar sağlığına nasıl bir katkısı var? Bu konuda dolaşım sistemini destekleyen alışkanlıkları ve bunlarla ilgili güvenilir bilgiye ulaşmanın yollarını keşfedeceksin.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Dolaşım sisteminin sağlığını korumak için yapılması gereken doğru davranışları belirlersin.
  • Düzenli spor, uyku düzeni, dengeli beslenme ve zararlı alışkanlıkların kalp ve damar sağlığına etkisini değerlendirirsin.
  • Uzun süreli ekran kullanımının hareket ve uyku alışkanlıklarına etkisini yorumlarsın.
  • Dolaşım sistemi sağlığı hakkında güvenilir kaynaklardan bilgi toplar, doğrular ve kaydedersin.

01 — Beslenme, uyku ve tütün dumanı dolaşım sistemini nasıl etkiler?

Dolaşım sistemi hücrelerimize oksijen ve besin taşır. Kalp ile damarların sağlığını desteklemek için günlük yaşamında şu alışkanlıklara dikkat edebilirsin.

  • Yeterli ve dengeli beslenmek. Öğünlerinde sebze, meyve ve tam tahıllar gibi farklı besinlere yer verebilirsin. Çok tuzlu ve şekerli yiyecekleri sık tüketmemek, kalp ve damar sağlığını destekleyen beslenme alışkanlıklarındandır.
  • Uyku düzenine dikkat etmek. Benzer saatlerde yatıp kalkmak ve yeterince uyumak vücudun dinlenmesini sağlar. Düzenli uyku, kalp ve damar sağlığını destekleyen alışkanlıklardan biridir.
  • Sigara ve sigara dumanından uzak durmak. Sigara içmek ve sigara dumanına maruz kalmak kalp ile damarların sağlığını olumsuz etkileyebilir. Dumansız ortamları tercih etmek, tütün dumanına maruz kalmayı azaltır.

BİLGİ · Su neden önemlidir?Kan plazmasının büyük kısmı sudur. Gün içinde yeterli su içmek, vücudun sıvı dengesinin korunmasına yardımcı olur.

Dört kart, dolaşım sağlığını desteklemek için dengeli öğünleri, yeterli su tüketimini, düzenli uykuyu ve dumansız ortamı gösteriyor.Görseli büyüt
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Günlük beslenme, su, uyku ve dumansız ortam tercihleri dolaşım sistemi sağlığını destekleyen alışkanlıklardır.

02 — Spor, sosyal etkinlikler ve ekran süresi dolaşımı nasıl etkiler?

Gün içinde hareket etmek kalp ve damar sağlığını destekler. Hareket ederken vücudunun verdiği tepkiyi ve düzenli hareketin zamanla sağlayabileceği yararları ayrı ayrı düşünebilirsin.

  • Yaşına uygun spor ve egzersiz. Tempolu yürüdüğünde ya da oyun oynadığında çalışan kaslarının oksijen ihtiyacı artar. Kalbin o sırada daha hızlı atarak kaslara daha fazla kan ulaştırır. Bu tür hareketleri düzenli yapmak kalp ve damar sağlığını destekler.
  • Sosyal faaliyetler. Arkadaşlarınla oyun oynamak, sosyal veya sportif etkinliklere katılmak rahatlamana ve stresle baş etmene yardımcı olabilir. Arkadaşlarınla yapacağın hareketli bir etkinlik, gün içinde hareket etmene de fırsat verir.
  • Ekran süresi ve hareketsizlik. Ekran başında uzun süre oturmak, gün içinde yürüyüşe veya oyuna ayırdığın zamanı azaltabilir. Ekran kullanımı uykunu ya da hareketini sürekli aksatıyorsa eğlence için ayırdığın süreyi gözden geçir. Uzun süre oturduğunda kısa hareket molaları verebilirsin.

DİKKAT · Yaşına uygun düzenli egzersiz kalp sağlığını desteklerEgzersiz sırasında kalbin daha hızlı atabilir. Kalp, o sırada çalışan kasların artan oksijen ihtiyacına yanıt verir. Hareketi günlük yaşamda düzenli hâle getirmek dolaşım sisteminin sağlığını destekler.

İki satırlı şema, hareket sırasında kalbin kaslara daha fazla kan ulaştırmasını ve ekran başında uzun süre oturulduğunda kısa bir hareket molası verilmesini gösteriyor.Görseli büyüt
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Hareket sırasında kasların oksijen ihtiyacı artar, uzun süre oturduğunda ise hareket molası günlük yaşamına hareket katmanı sağlar.

ÖRNEK · Teneffüslerde hareketArda teneffüste uzun süre oturduğunu fark ediyor. Bir arkadaşını bahçede yürümeye davet ediyor. Birkaç teneffüste daha bunu yapmaya karar veriyor. Sen de ders aralarında yapabileceğin, sana uygun bir hareketli etkinlik düşün.

03 — Dolaşım sistemi sağlığıyla ilgili güvenilir bilgiye nasıl ulaşırız?

Dolaşım sistemini korumak için araştırma yaparken her duyduğun ya da okuduğun bilgiye hemen güvenmemelisin. Bir sağlık bilgisini araştırırken şu dört basamağı kullanabilirsin.

1. Bilgiye ulaşma araçlarını belirle: Ders kitapları, bilim dergileri, Sağlık Bakanlığı gibi resmî kurumların genel ağ sayfaları ve alan uzmanları (doktor, hemşire, fen bilimleri öğretmeni) güvenilir kaynaklardır.

2. Belirlediğin araçlarla bilgi topla: Seçtiğin güvenilir kaynakları inceleyerek beslenme, uyku, egzersiz ve zararlı alışkanlıkların dolaşım sistemine etkileri hakkında veriler toplarsın.

3. Bulduğun bilgileri doğrula: Ulaştığın bulguyu ikinci bir güvenilir kaynakla karşılaştır ya da öğretmenine veya ilgili bir uzmana danış. Kaynakların aynı yaş grubundan ve benzer koşullardan söz edip etmediğini kontrol et.

4. Doğruladığın bilgileri kaydet: Doğruladığın bilgiyi kendi cümlelerinle defterine, posterine veya sununa kaydet. Kitabın sayfasını veya genel ağ kaynağının başlık ve bağlantısını da not et.

Oklarla bağlanan dört numaralı kartta araç belirleme, bilgi bulma, doğrulama ve kaydetme adımları sırasıyla gösteriliyor.Görseli büyüt
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Dolaşım sistemi sağlığıyla ilgili bilimsel araştırma yaparken araç belirleme, bilgi bulma, doğrulama ve kaydetme adımları sırayla izlenir.

BİLGİ · Bir sağlık bilgisinin kaynağını inceleYazıyı kimin yayımladığını, ne zaman güncellendiğini ve dayandığı bilgileri kontrol et. Kurumun adı, kaynakça ve hedef yaş grubu, bilgiyi nasıl değerlendireceğine yardım eder.

Bir bilgiyi araştır ve doğrula

“Yaşıma uygun düzenli hareket, dolaşım sistemi sağlığını nasıl destekler?” sorusunu araştır. Ders kitabının 115. sayfasından veya Sağlık Bakanlığının Türkiye Fiziksel Aktivite Rehberi’nden başlayabilirsin. Bir bulgu seçip ikinci bir güvenilir kaynakla karşılaştır veya öğretmenine danış. Doğruladığın bulguyu ve kaynağını tabloya yaz. İkinci satır için uyku, beslenme veya ekran kullanımıyla ilgili kendi sorunu oluştur.

Araştırma sorumBilgiyi bulduğum kaynakNasıl doğruladım?Doğruladığım bilgi
Düzenli hareket dolaşımı nasıl destekler?………
Kendi sorum………

Doğruladığın bir bilgiden yola çıkarak günlük yaşamında uygulayabileceğin bir davranış belirle. Seçimini hangi bulguya dayandırdığını bir cümleyle açıkla.

Mini kontrol

Mini soru

Dolaşım sistemi sağlığını desteklemek isteyen bir öğrenci hangi alışkanlığı seçebilir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı · 1. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Zeynep tempolu yürürken kalbinin daha hızlı attığını fark ediyor. Bu değişikliği hangi açıklama doğru yorumlar?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı · 2. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Ödevini bilgisayarda yapan Mert, sonrasında uzun süre oturarak oyun oynuyor. Son haftalarda yürüyüşe daha az zaman ayırdığını fark ediyor. Hangi değişiklik Mert’in gününe hareket katmasına yardımcı olur?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı · 3. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Bir öğrenci aşağıdaki alışkanlıklardan üçünü “dolaşım sağlığını destekleyen davranışlar” listesine yazacaktır. Hangisini listeden çıkarmalıdır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı · 4. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Kerem sosyal medyada, “Gençlerin spor yapması kalbe zarar verir.” yazan, kaynak gösterilmemiş bir paylaşım görüyor. Bu iddiayı değerlendirmek için ne yapmalıdır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı · 5. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Bir öğrenci dolaşım sağlığıyla ilgili notlar alıyor. I. Yeterli su tüketimi vücudun sıvı dengesine katkı sağlar. II. Uzun süre oturmak, düzenli hareketle aynı yararı sağlar. III. Düzenli uyku, kalp ve damar sağlığını destekleyen alışkanlıklardandır. Öğrencinin hangi notları doğrudur?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Dolaşım Sisteminin Sağlığı · 6. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Kısaca özet

  • Dengeli öğünler, yeterli su ve düzenli uyku sağlıklı yaşamı destekler.
  • Hareket sırasında kasların oksijen ihtiyacı artar ve kalp daha hızlı atabilir.
  • Yaşına uygun düzenli spor veya hareket, kalp ve damar sağlığına katkı sağlar.
  • Sosyal etkinlikler stresle baş etmeye, hareket molaları uzun süre oturmayı bölmeye yardımcı olabilir.
  • Sigara dumanına maruz kalmak kalp ve damar sağlığını olumsuz etkileyebilir.
  • Sağlık araştırmasında kaynak seçilir, bilgi bulunur, doğrulanır ve kaynağıyla birlikte kaydedilir.

Konuyu kaynaklarla pekiştir

Bölüm testi ve PDF hazırlandığında bu alana kaynak kartları eklenecek.