7. sınıf · 2. ünite

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi

Fiziksel işin koşullarını belirle; iş ile enerjiyi ilişkilendir ve kinetik, çekim potansiyel ve esneklik potansiyel enerjilerini karşılaştır.

Fiziksel işin kuvvet ve yer değiştirmeyle ilişkisini açıklama; kinetik ve potansiyel enerji türlerini karşılaştırma22 dakika6 mini soru
Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi kapak görseli
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Fiziksel Anlamda İş

2:53 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Fiziksel Anlamda İş

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Enerji ve Kinetik Enerji

2:35 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji ve Kinetik Enerji

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Potansiyel Enerji

3:18 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Potansiyel Enerji

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Günlük dilde yorulduğumuz her duruma “iş yaptım” diyebiliriz. Fizikte ise bir kuvvetin iş yapması için cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesi gerekir.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Günlük hayattaki iş ile fiziksel işi ayırt edersin.
  • İşi uygulanan kuvvet ve kuvvet doğrultusundaki yer değiştirmeyle ilişkilendirirsin.
  • İş ve enerjinin biriminin joule olduğunu bilirsin.
  • Kinetik enerjiyi kütle ve süratle ilişkilendirirsin.
  • Çekim ve esneklik potansiyel enerjilerini karşılaştırırsın.

01 — Fiziksel anlamda iş

Dört farklı durumda kuvvet ve yer değiştirme yönlerini gösteren karşılaştırmalı şemaGörseli büyüt
Bir kuvvetin iş yapabilmesi için kuvvet doğrultusunda yer değiştirme olmalıdır.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

DurumFiziksel iş
Kutuyu yukarı kaldırmakVardır; kuvvet ve yer değiştirme yukarı yönlüdür.
Duvarı itip hareket ettirememekYoktur; yer değiştirme gerçekleşmez.
Kitabı elde sabit tutmakYoktur; yer değiştirme gerçekleşmez.
Çantayı sabit yükseklikte yatay taşımakÇantayı yukarıda tutan kuvvet açısından yoktur; kuvvet ile yer değiştirme diktir.

Aynı yöndeki kuvvet arttıkça veya kuvvet doğrultusundaki yer değiştirme büyüdükçe yapılan iş artar. Yani fiziksel anlamda iş, uygulanan kuvvet ve cismin bu kuvvet doğrultusundaki yer değiştirmesi ile doğru orantılıdır. İşin birimi joule, sembolü J'dir. Kuvvet newton, yol metre ile ifade edilir.

02 — İş ve enerji ilişkisi

Enerji, iş yapabilme yeteneğidir ve iş gibi joule ile ölçülür. Bir cisim iş yaptığında enerji aktarımı veya enerji dönüşümü gerçekleşir.

03 — Kinetik enerji

Hareket eden cisimlerin hareketinden dolayı sahip olduğu enerjiye kinetik (hareket) enerji denir. Kinetik enerji cismin kütlesine ve süratine (hızının büyüklüğüne) bağlıdır. Cismin kütlesi ve sürati arttıkça kinetik enerjisi artar. Sürat değişimi kinetik enerjiyi güçlü biçimde etkiler.

DeğişiklikKinetik enerji
Aynı süratte kütle artarArtar
Aynı kütlede sürat artarArtar
Cisim dururSıfır olur

04 — Potansiyel enerji

Cisimlerin konumları veya biçimleri nedeniyle depoladıkları enerji potansiyel enerjidir. Yüksekteki cisim çekim potansiyel enerjisine, sıkıştırılmış ya da gerilmiş esnek cisim esneklik potansiyel enerjisine sahiptir. Kuvvet uygulandığında şekli değişen, kuvvetin etkisi ortadan kalkınca eski hâline dönen cisimlere esnek cisim denir. Paket lastiği, sünger ve sarmal yay birer esnek cisimdir.

Enerji türüArtmasını sağlayan durum
Çekim potansiyel enerjisiCismin ağırlığının veya yerden yüksekliğinin artması
Esneklik potansiyel enerjisiEsnek cismin daha fazla sıkıştırılması ya da gerilmesi

Mini kontrol

Mini soru

Bir öğrenci duvarı kuvvetle itiyor ancak duvar hareket etmiyor. Fiziksel anlamda iş yapılmamasının nedeni nedir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi · 1. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

İş ve enerjinin ortak birimi hangisidir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi · 2. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Aynı kütleli iki bisikletten daha süratli olanın hangi enerjisi daha fazladır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi · 3. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Özdeş iki kutu aynı rafta duruyor. Bir kutu boş, diğeri ek yükle doldurulmuştur. Zemin ortak referans düzeyidir. Çekim potansiyel enerjisi hangisinde daha fazladır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi · 4. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Aşağıdakilerden hangisi esneklik potansiyel enerjisine sahiptir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi · 5. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Bir kutu doğrusal yolda, yer değiştirmeyle aynı yöndeki sabit büyüklükte kuvvetle taşınıyor. Aynı kuvvet daha uzun mesafe boyunca uygulanırsa bu kuvvetin yaptığı iş nasıl değişir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi · 6. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Kısaca özet
  1. 1Fiziksel iş için kuvvet ve kuvvet doğrultusunda yer değiştirme gerekir.
  2. 2İş ile enerji joule, kuvvet newton ile ifade edilir.
  3. 3Kinetik enerji kütle ve sürat arttıkça artar.
  4. 4Çekim potansiyel enerjisi ağırlık ve yüksekliğe bağlıdır.
  5. 5Sıkıştırılan veya gerilen esnek cisimler esneklik potansiyel enerjisi depolar.