7. sınıf · 2. ünite

Enerji Dönüşümleri

Sarkaç, düşen cisim ve yay örneklerinden hareketle kinetik ve potansiyel enerji dönüşümlerini; enerjinin korunumu ve sürtünmenin etkisini açıkla.

Enerji dönüşümlerini gözlemleyerek toplam enerjinin korunduğuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütme21 dakika6 mini soru
Enerji Dönüşümleri kapak görseli
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Enerji Dönüşümleri

2:39 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Enerjinin Korunumu ve Sürtünme

3:40 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerjinin Korunumu ve Sürtünme

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Salıncakta aşağı inerken hızlanır, yukarı çıkarken yavaşlarız. Bu sırada enerji kaybolmaz; çekim potansiyel ve kinetik enerji arasında dönüşüm gerçekleşir.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Kinetik ve potansiyel enerji değişimlerini karşılaştırırsın.
  • Sarkaç ve düşen cisim örneklerinde enerji dönüşümünü açıklarsın.
  • Esneklik potansiyel enerjisinin kinetik enerjiye dönüşümünü yorumlarsın.
  • Sürtünme yokken toplam enerjinin korunduğunu çıkarırsın.
  • Sürtünme olduğunda enerjinin ısı ve sese dönüşebildiğini açıklarsın.

01 — Sarkacı gözlemle

Eşit yükseklikte K ve M konumları ile en alçak L konumunda hareket eden bir sarkaçGörseli büyüt
En yüksek noktalarda çekim potansiyel enerjisi, en alçak noktada kinetik enerji en fazladır.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

KonumÇekim potansiyel enerjisiKinetik enerji
En yüksek noktaEn fazlaEn az; anlık olarak sıfır olabilir
Aşağı inerkenAzalırArtar
En alçak noktaEn azEn fazla
Yukarı çıkarkenArtarAzalır

02 — Düşen ve yükselen cisimler

Bir cisim düşerken yüksekliği azalır ve sürati artar: çekim potansiyel enerjisi kinetik enerjiye dönüşür. Cisim yukarı fırlatıldığında ise sürati azalırken yüksekliği artar; kinetik enerji çekim potansiyel enerjisine dönüşür.

03 — Esnek cisimlerde dönüşüm

Sıkıştırılan yay veya gerilen lastik esneklik potansiyel enerjisi depolar. Serbest bırakıldığında bu enerji cismin hareketine aktarılır ve kinetik enerjiye dönüşür.

OlayEnerji dönüşümü
Yayın oyuncak arabayı fırlatmasıEsneklik potansiyel → kinetik
Topun aşağı düşmesiÇekim potansiyel → kinetik
Topun yukarı fırlatılmasıKinetik → çekim potansiyel
Bisiklet freninin ısınmasıKinetik → ısı ve ses

04 — Enerjinin korunumu

Enerji yoktan var edilemez, var olan enerji de yok edilemez; yalnızca bir türden başka bir türe dönüşür. Sürtünmenin ihmal edildiği bir sistemde kinetik ve potansiyel enerjilerin toplamı sabit kalır.

05 — Sürtünme enerjiyi yok eder mi?

Gerçek ortamlarda hava direnci ve yüzey sürtünmesi hareket enerjisinin bir bölümünü ısıya, sese ve şekil değişimine dönüştürür. Bu nedenle sarkaç giderek daha az yükselir ve hareketi yavaşlayan cisim bir süre sonra durur; enerji kaybolmaz, çevreye aktarılır.

Mini kontrol

Mini soru

Sürtünmenin ihmal edildiği bir sarkaç, uç konumdan durgun hâlde bırakılıyor. En alçak noktada çekim potansiyel enerjisi sıfır kabul edilmiştir. Bu noktadan geçerken hangi enerji türü hareket boyunca en büyük değerine ulaşır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri · 1. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Yukarı fırlatılan top yükselirken hangi dönüşüm gerçekleşir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri · 2. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Sıkıştırılmış yayın arabayı harekete geçirmesinde hangi dönüşüm vardır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri · 3. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Sürtünmesiz bir sarkaçta aşağı inerken ne olur?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri · 4. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Fren yapan bisikletin tekerlek ve frenlerinin ısınması neyi gösterir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri · 5. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Çevresiyle enerji alışverişi olmayan bir sistemde enerjinin korunumu için doğru ifade hangisidir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Enerji Dönüşümleri · 6. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Kısaca özet
  1. 1Bir cisim aşağı inerken çekim potansiyel enerjisi kinetik enerjiye dönüşebilir.
  2. 2Yukarı çıkarken kinetik enerji azalır, çekim potansiyel enerjisi artar.
  3. 3Esnek cisimlerde depolanan enerji harekete dönüşebilir.
  4. 4Sürtünme yoksa kinetik ve potansiyel enerjilerin toplamı sabittir.
  5. 5Sürtünme enerjiyi yok etmez; enerjiyi ısı, ses ve başka türlere dönüştürür.