7. sınıf · 1. ünite

Uzayda Neler Var?

Yıldızların bulutsularda nasıl oluştuğunu, kütlelerine göre yaşam yollarını ve yıldız–galaksi–evren ilişkisini keşfet.

Yıldızların yaşamını, yıldızların özelliklerini ve evrendeki yapıların kapsama ilişkisini açıklama23 dakika6 mini soru
Uzayda Neler Var? kapak görseli
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var?

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Yıldızların Yaşamı

2:57 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Yıldızların Yaşamı

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Takımyıldızlar, Galaksiler ve Evren

2:36 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Takımyıldızlar, Galaksiler ve Evren

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Gökyüzündeki ışık noktalarının hepsi birbirinin aynı değildir. Yıldızlar bulutsularda doğar, kütlelerine göre farklı yaşam yolları izler ve milyarlarcası galaksileri oluşturur.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Bir yıldızın oluşum basamaklarını sıralarsın.
  • Küçük ve büyük kütleli yıldızların yaşam yollarını karşılaştırırsın.
  • Yıldız rengi ile yüzey sıcaklığı arasında ilişki kurarsın.
  • Işık yılının bir uzaklık birimi olduğunu açıklarsın.
  • Yıldız, Güneş Sistemi, galaksi ve evren arasındaki kapsama ilişkisini kurarsın.

01 — Yıldızlar nasıl doğar?

Bir yıldız, renkli bir bulutsu ve merkezinde önyıldız bulunan gaz-toz diskiGörseli büyüt
L: bulutsu, yıldızların doğum yeri. M: gaz ve tozun toplanmasıyla oluşan önyıldız ve çevresindeki disk. K: enerji üreten yıldız.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var?

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Bulutsudaki gaz ve toz, kütle çekiminin etkisiyle belirli bölgelerde toplanıp sıkışır. Sıcaklık ve basınç arttıkça önyıldız oluşur. Merkezdeki koşullar yeterli düzeye ulaştığında enerji üreten bir yıldız doğar. Atbaşı, Orion ve Tarantula en bilinen bulutsulardandır.

02 — Kütle yaşam yolunu belirler

Başlangıç kütlesiİzlenen temel yol
Küçük kütleli yıldız (Güneş'in kütlesinin yaklaşık 8 katından az)Bulutsu → yıldız → kırmızı dev → gezegenimsi bulutsu → beyaz cüce
Büyük kütleli yıldız (Güneş'in kütlesinin yaklaşık 8 katından fazla)Bulutsu → yıldız → kırmızı süperdev → süpernova → nötron yıldızı veya kara delik

03 — Renk, sıcaklık ve büyüklük

Yıldızların renkleri yüzey sıcaklıkları hakkında bilgi verir. Mavi yıldızlar daha sıcak, kırmızı yıldızlar daha soğuktur. Beyaz ve sarı tonlar bu iki uç arasında yer alır. Bir yıldızın gökyüzünde parlak görünmesi yalnız sıcaklığına değil, büyüklüğüne ve Dünya'ya uzaklığına da bağlıdır.

RenkGöreli yüzey sıcaklığı
MaviEn yüksek
BeyazYüksek
SarıOrta
Turuncu-kırmızıDaha düşük

04 — Işık yılı

Uzaydaki uzaklıklar çok büyük olduğu için kilometre yerine ışık yılı kullanılır. Bir ışık yılı, ışığın boşlukta bir yılda aldığı uzaklıktır.

05 — Takımyıldız, yıldız kümesi ve Kutup Yıldızı

Dünya'dan bakıldığında belirli şekillere benzetilen yıldız gruplarına takımyıldız denir. Büyükayı, Küçükayı, Kraliçe, Avcı, Başak, Ejderha ve Çoban en çok bilinen takımyıldızlardandır. Bir takımyıldızdaki yıldızlar gerçekte birbirinden çok farklı uzaklıklarda olabilir. Yıldız kümelerindeki yıldızlar ise kütle çekimiyle birbirine bağlıdır.

06 — Galaksiden evrene

YapıAçıklama
YıldızIsı ve ışık yayan gök cismidir.
Güneş SistemiGüneş ve onun çekim etkisindeki gök cisimlerinden oluşur.
GalaksiÇok sayıda yıldız, gaz ve tozun kütle çekimiyle oluşturduğu büyük sistemdir.
EvrenYıldızlar, gezegenler, galaksiler ve bütün gök cisimlerini içine alan uçsuz bucaksız ortamdır.

Mini kontrol

Mini soru

Yıldızların oluşmaya başladığı gaz ve toz bulutuna ne ad verilir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var? · 1. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Büyük kütleli bir yıldızın yaşamının sonunda hangi olay gerçekleşebilir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var? · 2. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Yüzey sıcaklığı en yüksek olması beklenen yıldız hangi renktedir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var? · 3. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Işık yılı hangi büyüklüğün birimidir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var? · 4. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Kutup Yıldızı hangi yönü bulmaya yardımcı olur?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var? · 5. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Güneş’in kozmik adresi, dar kapsamdan geniş kapsama doğru nasıl sıralanır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Uzayda Neler Var? · 6. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Kısaca özet
  1. 1Yıldızlar bulutsularda, gaz ve tozun kütle çekimiyle toplanması sonucu oluşur.
  2. 2Başlangıç kütlesi Güneş'in yaklaşık 8 katından az olan yıldızlar beyaz cüce, fazla olanlar süpernovayla nötron yıldızı veya kara delik olarak yaşamını bitirir; kütle büyüdükçe ömür kısalır.
  3. 3Mavi yıldızlar daha sıcak, kırmızı yıldızlar daha soğuktur.
  4. 4Işık yılı bir uzaklık birimidir.
  5. 5Dünya, Güneş Sistemi, Samanyolu Galaksisi ve evren içinde giderek büyüyen bir kapsama sırasındadır.
  6. 6Kutup Yıldızı, Büyükayı takımyıldızının yardımıyla bulunur ve kuzey yönünü gösterir.