6. sınıf · 1. ünite

Güneş ve Ay Tutulmaları

Güneş ve Ay tutulmalarındaki dizilişleri, gölge oluşumunu, gözlem zamanını ve tutulma modellerini karşılaştır.

Güneş ve Ay tutulmalarından çıkarım yapma ve bilimsel model oluşturma18 dakika6 mini soru
Güneş ve Ay Tutulmaları kapak görseli
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Güneş Tutulması

2:25 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş Tutulması

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Ay Tutulması

2:15 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Ay Tutulması

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Güneş, Dünya ve Ay bazen aynı doğrultuya yakın biçimde dizilir. Işığın doğrusal yayılması ve opak cisimlerin gölge oluşturması sonucunda Güneş ya da Ay tutulması gözlenebilir.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Güneş ve Ay tutulmalarındaki gök cisimlerini doğru sıraya koyarsın.
  • Tutulmaları gölge oluşumu ve gözlem özellikleri bakımından karşılaştırırsın.
  • Ay'ın evresi ile tutulma türü arasındaki ilişkiyi kurarsın.
  • Tutulmaların neden her ay gerçekleşmediğini açıklarsın.
  • Güvenli bir tutulma modeli oluşturursun.

01 — İki tutulma, iki farklı diziliş

Güneş tutulması ve Ay tutulmasında Güneş, Dünya ve Ay'ın dizilişlerini gösteren iki modelGörseli büyüt
K modeli Güneş, L modeli Ay tutulmasını gösterir. Gölgeyi oluşturan cismin arkasındaki tam gölge daralır. Büyüklükler ve uzaklıklar ölçekli değildir.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

02 — Güneş tutulması

Ay, Güneş ile Dünya arasına girdiğinde Ay'ın gölgesi Dünya'nın belirli bir bölümüne düşer. Bu olay Güneş tutulmasıdır. Gündüz gözlenir ve Ay yeni ay evresindedir.

Güneş filtresi, normal güneş gözlüğü, çıplak göz ve filtresiz dürbünle gözlem seçenekleriGörseli büyüt
Güvenli seçenek, uygun özellikteki Güneş filtresidir.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

03 — Ay tutulması

Dünya, Güneş ile Ay arasına girdiğinde Dünya'nın gölgesi Ay'ın üzerine düşer. Bu olay Ay tutulmasıdır. Gece gözlenir ve Ay dolunay evresindedir.

04 — Tutulmaları karşılaştır

Gündüz ve gece, dar ve geniş gözlem alanı, kısa ve uzun süre özelliklerini karşılaştıran kartlarGörseli büyüt
Güneş tutulması daha dar bir bölgede ve kısa; Ay tutulması daha geniş bir bölgede ve daha uzun süre gözlenebilir.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

ÖzellikGüneş tutulmasıAy tutulması
DizilişGüneş – Ay – DünyaGüneş – Dünya – Ay
Ortadaki gök cismiAyDünya
Gölgenin düştüğü yerDünyaAy
Ay'ın evresiYeni ayDolunay
Gözlem zamanıGündüzGece
Gözlenebildiği alanDaha darDaha geniş
Gözlem süresiDaha kısaDaha uzun

05 — Neden her ay tutulma olmaz?

Yeni ay veya dolunay evresinin oluşması tek başına tutulma için yeterli değildir. Güneş, Dünya ve Ay'ın gölgelerin uygun yere düşeceği biçimde aynı doğrultuya yakın dizilmesi gerekir. Bu uygun diziliş her ay gerçekleşmez.

06 — Bir tutulma modeli tasarla

K, L ve M model kutuları; L kutusunda el feneri ve farklı büyüklükte iki opak küre varGörseli büyüt
Uygun kutu L'dir: el feneri Güneş'i, büyük küre Dünya'yı, küçük küre Ay'ı temsil eder. K'de ışık kaynağı yok, M'deki küreler saydam.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Mini kontrol

Mini soru

Güneş tutulmasında, Güneş'ten başlayarak gök cisimlerinin dizilişi nasıldır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları · 1. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Ay tutulmasında hangi gök cisminin gölgesi Ay'ın üzerine düşer?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları · 2. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Güneş tutulması sırasında Ay hangi evrededir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları · 3. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Güneş tutulmasıyla karşılaştırıldığında Ay tutulması için hangi ifade doğrudur?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları · 4. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Tutulmaların her ay gerçekleşmemesinin temel nedeni nedir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları · 5. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Ay'ı temsil eden küçük küre, Güneş tutulması modelinde hangi iki gök cisminin arasında olmalıdır?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Güneş ve Ay Tutulmaları · 6. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Kısaca özet
  1. 1Güneş tutulmasında Ay, Güneş ile Dünya arasındadır.
  2. 2Ay tutulmasında Dünya, Güneş ile Ay arasındadır.
  3. 3Güneş tutulması yeni ayda ve gündüz; Ay tutulması dolunayda ve gece gözlenir.
  4. 4Her yeni ayda Güneş tutulması, her dolunayda Ay tutulması olmaz; bunun için Güneş, Dünya ve Ay'ın aynı doğrultuya gelmesi gerekir.
  5. 5Güneş'e yalnızca uygun sertifikalı filtreyle bakılmalıdır.