6. sınıf · 1. ünite

Güneş Sistemi

Gezegenleri Güneş'e uzaklıklarına ve temel özelliklerine göre sınıflandır; asteroit, meteor, meteorit ve gök taşı kavramlarını ayırt et.

Gezegenleri niteliklerine göre sınıflandırma ve Güneş Sistemi modeli oluşturma20 dakika6 mini soru
Güneş Sistemi kapak görseli

Geceleri gökyüzünde gördüğümüz sayısız ışık noktasından yalnızca biri olan Güneş, kendi sistemimizin merkezidir. Gezegenler, uydular ve daha küçük gök cisimleri Güneş'in çevresinde belirli yörüngelerde hareket eder.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Gezegenleri Güneş'e uzaklıklarına göre sıralarsın.
  • Gezegenleri karasal ve gazsal olarak sınıflandırırsın.
  • Gezegenlerin büyüklük, uydu ve halka özelliklerini karşılaştırırsın.
  • Asteroit, gök taşı, meteor ve meteorit kavramlarını ayırt edersin.
  • Bir modelin gerçeği temsil etme gücünü ve sınırlılıklarını fark edersin.

01 — Güneş'ten uzaklaştıkça

Güneş'ten başlayarak sekiz gezegenin ve asteroit kuşağının sıralandığı şema
Gezegenlerin sırası doğrudur; görseldeki büyüklük ve uzaklıklar ölçekli değildir.

02 — Karasal ve gazsal gezegenler

GrupGezegenlerGenel özellik
Karasal gezegenlerMerkür, Venüs, Dünya, MarsKatı yüzeylidir; Güneş'e daha yakındır.
Gazsal gezegenlerJüpiter, Satürn, Uranüs, NeptünBüyük bölümü gazlardan oluşur; Güneş'e daha uzaktır.

03 — Büyüklük, uydu ve halka

Gezegenler aynı büyüklükte değildir. Hacimce en büyük gezegen Jüpiter, en küçük gezegen Merkür'dür. Büyükten küçüğe sıralama Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün, Dünya, Venüs, Mars ve Merkür şeklindedir.

ÖzellikBilgi
Uydusu olmayanlarMerkür ve Venüs
Halkası bulunanlarJüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün
En büyük gezegenJüpiter
En küçük gezegenMerkür
Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün çevresinde halka sinyali gösteren tarama şeması
Dört gazsal gezegenin de halkası vardır; Satürn'ün halkaları daha belirgin görünür.

04 — Asteroit kuşağı

Mars ile Jüpiter arasında bulunan asteroit kuşağının şeması
Asteroit kuşağı, Mars ile Jüpiter'in yörüngeleri arasında bulunur.

Güneş çevresinde dolanan ve gezegenlerden daha küçük olan kaya ve metal parçalarına asteroit denir. Asteroitlerin büyük bölümü Mars ile Jüpiter arasında yer alan asteroit kuşağında bulunur.

05 — Gök taşı, meteor ve meteorit

Uzayda, atmosferde ışık izi oluştururken ve yeryüzüne ulaşmış hâlde gösterilen kaya parçası
Aynı kaya parçası bulunduğu aşamaya göre farklı adlarla anılır.
KavramAçıklama
Gök taşıGüneş Sistemi'nde hareket eden küçük kaya parçasıdır.
MeteorAtmosfere girip sürtünme etkisiyle ışık oluşturan gök taşıdır.
MeteoritTamamen parçalanmadan yeryüzüne ulaşan gök taşı parçasıdır.

Mini kontrol

Mini soru

Güneş'e yakın olandan uzağa doğru verilen sıralamalardan hangisi doğrudur?

Mini soru

Aşağıdaki gezegenlerden hangisi gazsal gezegenler grubundadır?

Mini soru

Hem uydusu hem de halkası bulunmayan gezegen çifti hangisidir?

Mini soru

Asteroit kuşağı hangi iki gezegenin yörüngeleri arasındadır?

Mini soru

Atmosfere girerek ışık izi oluşturan gök taşına ne ad verilir?

Mini soru

Bir Güneş Sistemi modelinde gezegenler doğru sırada fakat aralarındaki uzaklıklar eşit gösterilmiştir. Bu model için hangi yorum yapılır?

Kısaca özet
  1. 1Güneş Sistemi'nde sekiz gezegen bulunur.
  2. 2İlk dört gezegen karasal, son dört gezegen gazsaldır.
  3. 3Jüpiter en büyük, Merkür en küçük gezegendir.
  4. 4Merkür ve Venüs'ün uydusu; karasal gezegenlerin hiçbirinin halkası yoktur.
  5. 5Asteroit kuşağı Mars ile Jüpiter arasındadır.
  6. 6Gök taşı atmosferde meteor, yeryüzüne ulaşırsa meteorit olarak adlandırılır.