Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre incele; saydam, yarı saydam ve saydam olmayan (opak) maddeleri günlük yaşam örnekleriyle sınıflandır.
FB.5.4.218 dakika6 mini soru
Sabah uyandığında odanın penceresindeki tül perdeden içeriye hafif bir gün ışığı süzülür. Tül perdeyi açıp pencere camından baktığında dışarıdaki ağaçları çok net görürsün. Ancak odanın ahşap kapısına veya duvarına baktığında arkasında ne olduğunu hiç göremezsin. Çünkü çevremizdeki maddelerin ışığı geçirme özellikleri birbirinden farklıdır. Bu konuda maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre nasıl sınıflandıracağımızı keşfedeceksin.
Bu konuda öğreneceklerin
Maddelerin ışığı geçirme durumlarına göre niteliklerini belirlersin.
Saydam, yarı saydam ve saydam olmayan (opak) maddeleri birbirinden ayırt edersin.
Günlük yaşamda kullandığın maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre gruplandırırsın.
Bir maddenin kalınlığının ışığı geçirme durumunu nasıl etkilediğini yorumlarsın.
Maddeler ışığı nasıl geçirir?
Bir ışık kaynağından çıkan ışık ışınları yayılırken önüne çıkan maddelerle etkileşime girer. Bazı maddeler ışığın tamamına yakınını geçirirken, bazıları bir kısmını geçirir, bazıları ise ışığı hiç geçirmez.
Maddeler ışığı geçirme durumlarına göre üç gruba ayrılır: saydam maddeler, yarı saydam maddeler ve saydam olmayan (opak) maddeler.
Görseli büyütIşığın saydam, yarı saydam ve opak maddelerle etkileşimi
Saydam maddeler
Üzerine düşen ışığın tamamına yakınını geçiren maddelere saydam madde denir. Saydam maddelerin arkasında bulunan cisimler net bir biçimde görülür.
Saydam madde örnekleri
Pencere camı, gözlük camı, saat camı, bardak ve akvaryum camı
Hava (atmosfer)
Temiz ve sığ su
Şeffaf poşet, streç film, şeffaf dosya
Yarı saydam maddeler
Üzerine düşen ışığı kısmen ve dağıtarak geçiren maddelere yarı saydam madde denir. Geçen ışığın dağılması nedeniyle bu maddelerin arkasındaki cisimler net seçilemez.
Yarı saydam madde örnekleri
Buzlu cam
Yağlı kâğıt ve ince kâğıt (dosya kâğıdı)
Tül perde
Bulut ve sisli hava
Bulanık su
Saydam olmayan (opak) maddeler
Üzerine düşen ışığı hiç geçirmeyen maddelere saydam olmayan madde veya opak madde denir. Opak maddelerin arkasındaki cisimler hiç görülmez.
Saydam olmayan (opak) madde örnekleri
Tahta, ahşap kapı, sıra ve masa
Demir, bakır, alüminyum gibi metaller
Taş, beton duvar, tuğla ve mermer
Kalın karton, mukavva ve kitap
Kalın kumaş, güneşlik perde, insan vücudu ve ayna
Görseli büyütAynı kalemin üç levhanın arkasından görünümü
Sınıflandırmayı bir arada gör
Özellik
Saydam Madde
Yarı Saydam Madde
Saydam Olmayan (Opak) Madde
Işığı geçirme durumu
Işığın tamamına yakınını geçirir
Işığın bir kısmını geçirir
Işığı hiç geçirmez
Arkasındaki cismin görünümü
Net görülür
Bulanık görülür
Hiç görülmez
Gölge durumu
Temel modelde belirgin tam gölge oluşturmaz
Yarı karanlık (silik) gölge oluşturur
Net ve karanlık (tam) gölge oluşturur
Örnekler
Pencere camı, hava, temiz su, streç film
Buzlu cam, yağlı kâğıt, tül perde, sis
Tahta, demir, duvar, karton, kitap, ayna
Mini kontrol
Mini soru
Üzerine düşen ışığın bir kısmını geçiren ve arkasındaki cisimlerin bulanık göründüğü maddelere ne ad verilir?
Mini soru
Aşağıdaki maddelerden hangisi ışığı geçirme durumu bakımından diğerlerinden farklıdır?
Mini soru
Bir öğrenci el fenerini sırasıyla K, L ve M levhalarına tutuyor:
• K levhasından ışığın tamamına yakını geçiyor.
• L levhasından hiç ışık geçmiyor.
• M levhasından ışığın bir kısmı geçiyor.
Buna göre K, L ve M levhaları aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Mini soru
Aşağıdakilerden hangisi saydam olmayan (opak) maddelere örnek olarak verilebilir?
Mini soru
Maddelerin ışığı geçirmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Mini soru
Fotoğrafçılıkta ve fırın tepsilerinde kullanılan yağlı kâğıt ile pencerelerde kullanılan güneşlik kalın perde hangi madde gruplarına aittir?
Kısaca özet
1Maddeler ışığı geçirme durumlarına göre saydam, yarı saydam ve saydam olmayan (opak) olarak üçe ayrılır.
2Saydam maddeler ışığın büyük bölümünü geçirir; arkalarındaki cisimler net görülür (temiz cam, temiz ve sığ su, hava).