5. sınıf · 3. ünite

Destek ve Hareket Sistemi

İskelet, kemik, kıkırdak, eklem ve kasların birlikte çalışmasını ve sistem sağlığını koruma yollarını öğren.

FB.5.3.2.1 · FB.5.3.2.215 dakika

Destek ve hareket sistemi vücudun dik durmasını, iç organların korunmasını ve hareket etmesini sağlar. İskelet ve kaslar bu görevi birlikte yürütür.

Bu konuda öğreneceklerin

İskelet ve kasların görevlerini açıklar.
Kemikleri şekillerine göre sınıflandırır.
Kıkırdağın bulunduğu yerleri ve görevini tanır.
Eklem ve kas çeşitlerini karşılaştırır.
Sistem sağlığını koruyan davranışları seçer.

01 — Destek ve hareket sistemi nedir?

Ortada yarısı iskelet yarısı kas yapısı gösterilen insan modeliyle, iskeletin kemik, kıkırdak ve eklemlerden oluştuğunu ve kaslarla birlikte destek-hareket sistemini kurduğunu gösteren şema

İskelet; kemik, kıkırdak ve eklemlerden oluşur. Kaslar kemiklerle birlikte çalışarak hareketi gerçekleştirir.

02 — İskelet ve kemikler

Vücuda şekil verir ve dik durmayı sağlar.
İç organları korur.
Kasların tutunmasına ve harekete yardımcı olur.
Bazı kemiklerin içinde kan hücreleri üretilir.
Mineral depolanmasına katkı sağlar.

03 — Kemik çeşitleri

Uzun, kısa ve yassı kemikleri örneklerle sınıflandıran görsel

04 — Kıkırdak

Kıkırdak, kemikten daha yumuşak ve esnek bir destek dokudur. Burun, kulak kepçesi, soluk borusu ve uzun kemiklerin uçlarında bulunur. Eklem yüzeylerinde sürtünmeyi azaltmaya yardımcı olur.

Kıkırdağın burun, kulak kepçesi, soluk borusu ve uzun kemik uçlarındaki yerini gösteren görsel

05 — Eklem çeşitleri

Oynar, yarı oynar ve oynamaz eklemleri örnekleriyle karşılaştıran görsel

Eklem	Hareket yeteneği	Örnek
Oynar	Fazla	Kol ve bacak eklemleri
Yarı oynar	Sınırlı	Omurlar arasındaki eklemler
Oynamaz	Yok	Kafatası kemikleri arasındaki eklemler

06 — Kas çeşitleri

Kol kası, mide-bağırsaklar ve kalp örnekleriyle çizgili kas, düz kas ve kalp kasının istemli ya da istemsiz çalışma biçimini karşılaştıran üç panel

Kas	Çalışma biçimi	Örnek
Çizgili kas	İsteğimizle, hızlı çalışır	Kol kası
Düz kas	İsteğimiz dışında, yavaş çalışır	Mide ve bağırsaklar
Kalp kası	İsteğimiz dışında, güçlü ve düzenli çalışır	Kalp

07 — Sistem sağlığını nasıl koruruz?

Destek ve hareket sisteminin sağlığı için beslenme, hareket, duruş ve güvenli davranış önerileri

Dengeli beslen ve yeterli protein, kalsiyum ile D vitamini al.
Yaşına uygun düzenli hareket et.
Doğru duruşa dikkat et ve uzun süre hareketsiz kalma.
Ağır yükleri doğru teknikle kaldır.
Düşme ve çarpmalara karşı koruyucu önlem al.

Mini kontrol

Mini soru

Kemiklerin hareketini sağlayan temel yapı hangisidir?

Mini soru

Omurlar arasında çoğunlukla hangi eklem türü bulunur?

Mini soru

Aşağıdakilerden hangisi destek ve hareket sistemi sağlığını korur?

Kısaca özet

1Destek ve hareket sistemi iskelet ve kaslardan oluşur.
2İskelet vücuda destek verir ve organları korur.
3Kemikler uzun, kısa ve yassı olarak sınıflandırılabilir.
4Eklemler oynar, yarı oynar ve oynamaz olabilir.
5Kaslar çizgili, düz ve kalp kası olarak sınıflandırılır.
6Beslenme, hareket, doğru duruş ve güvenlik sistem sağlığını korur.