Kütle ve Ağırlık İlişkisi
Kütle ile ağırlığı; anlam, birim, ölçüm aracı ve bulunulan yere göre değişim açısından karşılaştır.
Günlük dilde kütle ve ağırlık çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Bilimsel olarak ise farklı büyüklüklerdir: kütle madde miktarı, ağırlık ise kütleye etki eden yer çekimi kuvvetidir.
Bu konuda öğreneceklerin
- Kütleyi madde miktarı olarak açıklar.
- Ağırlığı yer çekimi kuvvetiyle ilişkilendirir.
- Ölçüm araçlarını ve birimleri ayırt eder.
- Konum değiştiğinde kütle ve ağırlığın nasıl değiştiğini yorumlar.
01 — Kütle nedir?
Kütle bir cismin sahip olduğu madde miktarıdır. Eşit kollu teraziyle ölçülür; gram (g) ve kilogram (kg) birimleriyle ifade edilir. Cismin yeri değişse de kütlesi değişmez.
02 — Ağırlık nedir?
Ağırlık, gök cisminin cisme uyguladığı yer çekimi kuvvetidir. Dinamometreyle ölçülür ve Newton (N) birimiyle gösterilir.
03 — Kütle ve ağırlık aynı şey midir?
| Özellik | Kütle | Ağırlık |
|---|---|---|
| Anlamı | Madde miktarı | Yer çekimi kuvveti |
| Ölçüm aracı | Eşit kollu terazi | Dinamometre |
| Birimi | g, kg | N |
| Konuma göre | Değişmez | Değişebilir |
04 — Yer çekimi ağırlığı nasıl etkiler?
Yer çekimi kuvveti Dünya'nın merkezine doğrudur. Bir cisme etki eden yer çekimi değiştiğinde cismin ağırlığı değişir; madde miktarı değişmediği için kütlesi aynı kalır.
05 — Konum değişirse ne olur?
Dünya yüzeyinden yükseldikçe Dünya'nın çekim etkisi azaldığı için ağırlık bir miktar azalabilir. Kütle değişmez. Ekvator ve kutuplardaki ölçümlerde de ağırlık küçük farklılık gösterebilir.
06 — Dünya'da ve Ay'da kütle–ağırlık
Mini kontrol
Bir cismin kütlesini ölçmek için hangi araç kullanılır?
Bir astronot Dünya'dan Ay'a giderse hangisi değişmez?
Kütlesi 3 kg olan cismin Dünya'daki yaklaşık ağırlığı kaç N alınır?
- 1Kütle madde miktarıdır ve konuma göre değişmez.
- 2Ağırlık yer çekimi kuvvetidir ve konuma göre değişebilir.
- 3Kütle eşit kollu teraziyle, ağırlık dinamometreyle ölçülür.
- 4Kütle birimleri g ve kg; ağırlık birimi N'dır.
- 5Ay'da kütle aynı kalırken ağırlık azalır.