4. sınıf · 1. ünite

Dünya’mızın Hareketleri

Dönme ve dolanma hareketlerini ayırt et; Dünya'nın hareketlerini gece-gündüz, bir gün, bir yıl ve mevsimlerle ilişkilendir.

F.4.1.2.1, F.4.1.2.216 dakika4 mini soru
Dünya’mızın Hareketleri kapak görseli

Dünya duruyormuş gibi görünse de iki hareketi aynı anda yapar. Bu hareketler günlük yaşamımızdaki zaman düzeniyle ve gökyüzünde gözlediğimiz değişimlerle ilişkilidir.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Dönme ve dolanma hareketlerini ayırt edersin.
  • Dünya'nın kendi etrafındaki dönüşünü 24 saat ve gece-gündüzle ilişkilendirirsin.
  • Dünya'nın Güneş çevresindeki dolanımını 365 gün 6 saat ve bir yılla ilişkilendirirsin.
  • Dünya'nın iki hareketini model üzerinde gösterirsin.

01 — Hareketleri keşfet

Topaç, lambanın çevresinde uçan sinek ve bisiklet tekerleğinin hareket yolları
Dönmede merkez cismin kendi üzerindedir; dolanmada merkezde başka bir varlık vardır.
HareketNasıl gerçekleşir?Örnek
DönmeVarlık kendi çevresinde hareket eder.Topaç veya bisiklet tekerleği
DolanmaVarlık başka bir varlığın çevresinde hareket eder.Dünya'nın Güneş çevresindeki hareketi

02 — Dünya'nın dönme hareketi

Dünya'nın kendi etrafında yaptığı harekete dönme hareketi denir. Dünya kendi etrafındaki bir tam dönüşünü yaklaşık 24 saatte tamamlar. Bu süre bir gündür ve gece ile gündüzü birlikte kapsar.

03 — Gece ve gündüz nasıl oluşur?

Güneş ışığı alan tarafı gündüz, ışık almayan tarafı gece olan Dünya modeli
Dünya'nın Güneş'e bakan tarafında gündüz, ışık almayan tarafında gece yaşanır.

Dünya'nın farklı bölgeleri aynı anda Güneş ışığını aynı biçimde almaz. Bu nedenle Türkiye'de gündüz yaşanırken Dünya'nın başka bir bölgesinde gece yaşanabilir.

04 — Güneş'i neden farklı yerlerde görürüz?

Bir çocuğun sabah, öğle ve akşam saatlerinde Güneş'i farklı konumlarda görmesi
Güneş'in gün içindeki görünür konum değişimi Dünya'nın dönmesiyle ilişkilidir.
ZamanGüneş'in görünür konumu
SabahGökyüzünün doğu tarafında görünür.
ÖğleGökyüzünde daha yüksek bir konumda görünür.
AkşamGökyüzünün batı tarafında görünür.

05 — Dünya'nın dolanma hareketi

Dünya'nın Güneş'in etrafında yaptığı harekete dolanma hareketi denir. Bir tam dolanım 365 gün 6 saat sürer ve bu süre bir yıl olarak ifade edilir.

06 — Dünya'nın hareketlerini modelle

Dünya'nın kendi çevresindeki dönmesini ve Güneş çevresindeki dolanmasını gösteren iki parçalı model
Model, Dünya'nın iki hareketini ayırt etmeyi kolaylaştırır.

07 — Hareketi ve sonucunu bul

ÖzellikDönme hareketiDolanma hareketi
Gerçekleştiği yerDünya kendi etrafında döner.Dünya Güneş'in etrafında dolanır.
Bir tam hareketin süresi24 saat365 gün 6 saat
Zaman karşılığı1 gün1 yıl
İlişkili olayGece ve gündüzMevsimlerin yaşanması

Mini kontrol

Mini soru

Aşağıdakilerden hangisi dolanma hareketine örnektir?

Mini soru

Dünya'nın kendi etrafındaki bir tam dönüşü ve bu hareketin sonucu hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Mini soru

Dünya'nın Güneş'in çevresindeki bir tam dolanımı ne kadar sürer?

Mini soru

Güneş'in gün içinde gökyüzünde farklı konumlarda görünmesinin temel nedeni nedir?

Kısaca özet
  1. 1Dönme, bir varlığın kendi çevresindeki; dolanma, başka bir varlığın çevresindeki hareketidir.
  2. 2Dünya'nın kendi çevresindeki dönüşü 24 saat sürer ve gece-gündüzle ilişkilidir.
  3. 3Güneş'in gün içindeki görünür konum değişimi Dünya'nın dönmesiyle ilişkilidir.
  4. 4Dünya'nın Güneş çevresindeki dolanımı 365 gün 6 saat sürer ve bir yıldır.
  5. 5Dolanma hareketi yıl ve mevsimlerin yaşanmasıyla ilişkilidir.
  6. 6Dünya dönme ve dolanma hareketlerini aynı anda yapar.