3. sınıf · 3. ünite

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Yer kabuğunu oluşturan kayaçları, kayaçlara özellik kazandıran mineralleri ve ekonomik değeri olan madenleri ilişkilendir.

FB.3.3.116 dakika4 mini soru
Kayaçlar, Madenler ve Mineraller kapak görseli
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

3:10 · 1080p
Videoyu ayrı aç
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Üzerinde yürüdüğümüz yer kabuğu kayaçlardan oluşur. Kayaçları yakından incelediğimizde renk, parlaklık ve sertlik gibi özelliklerinin farklı olduğunu görürüz. Bu farklılıklarda kayaçların yapısındaki mineraller etkilidir.

Bu konuda öğreneceklerin

  • Kayaç, mineral ve maden kavramlarını belirlersin.
  • Minerallerin kayaçlara farklı özellikler kazandırdığını açıklarsın.
  • Kayaçlar, mineraller ve madenler arasında ilişki kurarsın.
  • Madenlerin günlük yaşamdaki kullanım alanlarına örnek verirsin.

01 — Ayağımızın altındaki kayaçlar

Dünya'nın en dış bölümüne yer kabuğu denir. Dağlarda, vadilerde, deniz kıyılarında ve toprağın altında farklı kayaçlar bulunur. Kayaçlar büyük kaya kütleleri hâlinde olabileceği gibi zamanla parçalanarak taş, çakıl ve kum boyutuna da gelebilir.

02 — Kayaçların yapı taşları: mineraller

Bir kayacın içindeki farklı renk ve biçimlerde mineralleri büyüteç altında gösteren eğitim görseliGörseli büyüt
Bir kayaçta bir veya birden fazla mineral bulunabilir.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Mineraller, kayaçların yapısında bulunan doğal maddelerdir. Kayaçların rengini, parlaklığını, sertliğini ve dayanıklılığını etkiler. Kayaçların içindeki mineraller ve bu minerallerin miktarları farklı olabileceği için bütün kayaçlar aynı görünmez.

Kırmızı, yeşil ve açık renkli üç kayacın farklı mineral tanelerini büyüteçle gösteren karşılaştırmaGörseli büyüt
Farklı mineraller kayaçlara farklı renk, doku ve sertlik kazandırabilir.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

03 — Kayaç, mineral ve maden ilişkisi

KavramKısa açıklamaDiğerleriyle ilişkisi
MineralKayaçların yapısında bulunan doğal maddedir.Kayaçlara renk, parlaklık ve sertlik gibi özellikler kazandırır.
KayaçYer kabuğunu oluşturan doğal yapılardandır.Bir veya birden fazla mineral içerebilir.
MadenEkonomik değeri olan kayaç veya mineraldir.Çıkarılır, işlenir ve ürün yapımında ham madde olarak kullanılır.

04 — Madenler günlük yaşamımızda

Türkiye haritası üzerinde mermer, taş kömürü, bor ve bakır örneklerini gösteren eğitim görseliGörseli büyüt
Ülkemizde farklı bölgelerde çeşitli madenler çıkarılır.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

MadenBazı kullanım alanları
MermerYapı, merdiven ve tezgâh yapımı
Taş kömürüIsınma ve enerji üretimi
BakırElektrik kabloları ve bazı mutfak eşyaları
BorCam, seramik ve temizlik ürünleri
AltınMücevher yapımı ve elektronik araçlar
GümüşMücevher, süs eşyası yapımı ve elektronik araçlar

Ülkemiz madenler açısından oldukça zengindir. Mermer, taş kömürü, bor ve bakır ülkemizde bulunan madenlerdendir. Bu madenler hem bazı ürünlerin üretiminde ham madde olarak kullanılır hem de başka ülkelere satılır. Bu yüzden madenler ülkemizin ekonomisi için çok önemlidir.

05 — Madenden ürüne uzanan yol

Madenin yer altından çıkarılması, taşınması ve fabrikada işlenmesini sırayla gösteren üç aşamaGörseli büyüt
Madenler çıkarıldıktan sonra güvenli tesislerde işlenerek kullanılabilir ürünlere dönüştürülür.
Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan.

Önce madenin bulunduğu alan belirlenir ve çalışma planlanır. Maden, uzmanlar tarafından uygun araçlarla çıkarılır. Çıkarılan ham madde taşınır, fabrikada işlenir ve günlük yaşamda kullandığımız ürünlere dönüştürülür.

Mini kontrol

Mini soru

Yer kabuğunu oluşturan doğal yapılardan biri hangisidir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller · 1. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Kayaçlara renk, parlaklık ve sertlik gibi özellikler kazandıran nedir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller · 2. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Aşağıdakilerden hangisi madenin günlük yaşamda kullanılmasına örnektir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller · 3. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Mini soru

Madenlerin kullanıma hazırlanma sürecinde doğru sıra hangisidir?

Birlikte geliştirelim

Bir hata mı gördün?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller · 4. soru

Adını, okulunu veya telefonunu açıklamaya yazma. E-posta adresin ve bildirimin herkese açık yayımlanmaz. 13 yaşından küçüksen geri dönüş için veli e-postası kullan. Aynı soru için bir kez bildirim gönderebilirsin.

Kısaca özet
  1. 1Yer kabuğu kayaçlardan oluşur.
  2. 2Kayaçlar bir veya birden fazla mineral içerebilir.
  3. 3Mineraller kayaçlara renk, parlaklık, sertlik ve dayanıklılık gibi özellikler kazandırır.
  4. 4Bütün kayaçların görünüşü ve yapısı aynı değildir.
  5. 5Ekonomik değeri olan kayaç veya mineraller maden olarak değerlendirilir.
  6. 6Madenler birçok ürünün ham maddesidir.
  7. 7Madenler çıkarıldıktan sonra işlenerek kullanıma hazırlanabilir.
  8. 8Doğal kaynaklar bilinçli kullanılmalıdır.
Şimdi sıra sende

Öğrendiklerini denemek ister misin?

Kayaçlar, Madenler ve Mineraller konusunun testini çözerek öğrendiklerini kontrol et.

İlgili testi çöz