Bir şeyi merak ettiğimizde cevabı hemen bilmeyebiliriz. Soru sorar, uygun bilgiye ulaşma yolunu seçer, bilgi toplar ve ulaştığımız sonucu paylaşırız. Bilimsel keşif merak etmekle başlar.
Bu konuda öğreneceklerin
Merak ettiğin bilimsel bir konuyla ilgili soru sorarsın.
Soruna uygun bilgiye ulaşma yolunu seçersin.
Topladığın bilgileri kaydedip karşılaştırırsın.
Her araştırmada aynı yolların aynı sırayla kullanılmadığını fark edersin.
01 — Her şey merakla başlar
Önce ilgimizi çeken bir konu belirleriz. Sonra bu konu hakkında cevabını merak ettiğimiz bir soru sorarız. Açık ve araştırılabilir bir soru, hangi yolu kullanacağımızı seçmemizi kolaylaştırır.
02 — Bilim dedektifinin altı yolu
Görseli büyütBir soruya cevap ararken bu yollardan birini ya da birkaçını kullanabiliriz.
Yol
Ne yaparız?
Örnek
Tahmin etme
Bildiklerimizden yola çıkarak olası bir cevap düşünürüz.
Koyu bulutları görünce yağmur yağabileceğini düşünmek
Gözlem yapma
Bir nesneyi veya olayı duyu organlarımızla dikkatli ve planlı inceleriz.
Kuşları belirli saatlerde izlemek
Model oluşturma
Bir şeyi anlamayı kolaylaştıran basit bir benzerini kullanırız.
Toplarla Güneş, Dünya ve Ay modeli yapmak
Belge taraması
Kitap, dergi, fotoğraf ve güvenilir dijital kaynakları inceleriz.
Eski okul fotoğraflarına bakmak
Deney yapma
Bilimsel bir gerçeği göstermek veya tahminimizi kontrol etmek için düzenli bir deneme yaparız.
Dondurmaların erime sürelerini karşılaştırmak
İletişim kurma
Uygun kişiden bilgi alır ve öğrendiklerimizi paylaşırız.
Bir sağlık çalışanına soru sormak
03 — Tahmin eder, gözlemler ve deneriz
Tahmin kesin cevap değildir; kontrol edilebilir bir düşüncedir. Gözlem yaparken gözlerimizle görür, kulaklarımızla duyar, bazen koklar ya da dokunuruz; ne gördüğümüzü ve ne zaman olduğunu dikkatlice not ederiz. Bilimsel bir gerçeği göstermek veya tahminimizin doğru olup olmadığını kontrol etmek için deney yaparız. Deneyde karşılaştıracağımız durumları düzenli biçimde hazırlarız.
Görseli büyütAynı dondurmaları farklı ortamlarda karşılaştırmak basit bir deneydir.
04 — Bilgiyi toplar, kaydeder ve karşılaştırırız
Bilimsel yollarla elde ettiğimiz bilgilere veri, bu bilgileri edinme işine veri toplama denir. Topladığımız verileri unutmamak için yazar, çizer, tabloya ya da grafiğe işleriz. Kayıtlarımıza bakarak verileri karşılaştırır, güvenilir kaynaklarla kontrol eder ve bir sonuca ulaşırız. Verilerden yola çıkarak ulaştığımız bu sonuca çıkarım denir.